Het Gele Goud van Toscane

Voorjaar, het idee

Wandelend door de olijfgaarden zie ik de nauwelijks waarneembare kleine, groene pitjes in de bomen hangen. In de plaatselijke bar wordt echter al heftig gediscussieerd over de oogst in November! Ik zie hun ogen stralen als ze praten over de laatste en leukste oogst van het jaar!

Al jaren zie ik tijdens mijn wandelingen hoe de olijfbomen worden gesnoeid. Al jaren zie ik kleine witte bloemetjes in kleine groene olijfjes veranderen, maar nog nooit had ik de olijfbomen vol met zwarte, gerijpte olijven gezien. Dus wilde ik voor één keer in de late herfst naar Italië afreizen en één keer die rijpe olijven zien, plukken en proeven...

November, de aankomst

De zon verwarmt de roodgeel gekleurde, in licht gehulde nevelige bergen. Geuren, kleuren en de vermoeidheid van een nacht doorrijden brengen ons in een gelukzalige roes.

Mario komt zijn heerlijke wijn brengen en Wilfredo het hout voor de haard.  De avond valt vroeg en is koud. In het gezellige huisje nestelen we ons met Mario's wijn bij de open haard.

Het lijkt Wilfredo niet verstandig om de volgende dag al te gaan plukken; het zou gaan regenen. Heel erg vinden we dat niet; een dagje uitrusten of Cortona bezoeken is ook leuk! De volgende dag schijnt echter gewoon de zon. Wilfredo zal wel naar il Colonello hebben geluisterd, de weerman van de Italiaanse TV!

De kolonel heeft altijd gelijk

We besluiten te gaan wandelen en lopen naar het dorpje. Van daaruit lopen we verder de berg op naar het huisje van Wilfredo. Van kale bomen blijkt hier in de heuvels geen sprake te zijn; de vele rode eiken zijn de hele winter rood en 'the ever green oak' blijkt dus altijd groen te zijn!
Op het bergpad staat om de 20 meter een jager met zijn buks ingespannen te wachten. Ze gluren de helling af, maar in het dichtbegroeide bos valt niets te zien. Ze wachten op de honden die de everzwijnen moeten opjagen. Voor mijn ogen verschijnen beelden uit het voorjaar: moeder everzwijnen met hun kleintjes die nog ontwetend rondrennen en rondsnuffelen. Maar nu is het november en ik besef dat November niet alleen de maand is van de olijvenpluk, maar ook van de jagers...

Wilfredo ontvangt ons gastvrij. We krijgen te eten en te drinken. Hij laat ons de ecologische moestuin zien en krijgen stapels groenten in handen gedrukt.

Dan barst een hevige stortbui los. Il Colonello heeft toch gelijk!

Wilfredo brengt ons met zijn pick-up weer naar beneden. Op het moment dat iedereen weer beneden in het dorp is houdt het op met regenen! We gaan wat drinken bij de plaatselijke bar en doen ook alvast inkopen voor de olijvenpluk. Ieder krijgt zijn eigen handschoentjes. De moeten kloofjes in je huid voorkomen. Het sap van olijven schijnt erg slecht voor je huid te zijn.

La tramontana

De volgende dag wil Wilfredo ons weer afraden te gaan plukken vanwege de Tramontana, de harde, ijskoude wind die hier in het najaar en in de winter van de bergen af kan komen rollen. Wij beweren dat we als Hollanders wel wat gewend zijn!

Na de koffie bij de plaatselijke bar rijden we de bergweg op. Bij het laatste huis van Valecchie kan ik niet verder met mijn busje. We lopen de heuvel op door goed onderhouden olijfgaarden en bereiken de meer verwilderde olijfgaard.

Een zacht koud windje, maar de zon is lekker. Is dit nu de beruchte tramontana?

We pakken de ladders, de mandjes en de harkjes. Onder de bomen met veel olijven worden netten gelegd. Met een harkje wordt langs de takken geritst. De olijven vallen in het net. De blaadjes die zijn meegekomen halen we eruit voordat het net geleegd wordt in de jute zaken. Enkelen van ons binden een mandje voor op de buik en plukken de bomen die minder olijven hebben met de hand.

Voortdurend horen we stemmen vanuit de verte; buren die verderop in het dal onder gezellig gekeuvel of druk gekibbel ook aan het plukken zijn.

De ex-acrobaat in mij besluit zoveel mogelijk hoog in de bomen de olijven te gaan plukken. Ik worstel me met de ladder de boom in. Hoog op de ladder zie ik dat ik zo nog beter kan genieten van  prachtige uitzichten op de bergen van Umbrië en het dal wat nog in Toscane ligt.

Il pranzo

Wilfredo maakt een vuurtje. De salsicce worden gebraden en we strekken ons uit voor een siësta in het zonnetje. We plukken nog twee uur en dan wegen we de olijven: 60 kilo!

Wat een tegenvaller, dat is 12 liter olie, oftewel per uur per persoon een halve liter olie. Nu snap ik waarom je zelfs in Italië voor de echte extra virgine al gauw10 euro per liter moet betalen.... Al dat werk; het aanplanten van de bomen, het snoeien, het bemesten, dat arbeidsintensieve plukken en het persen! Het duurt ook nog eens minimaal drie jaar voordat de boom wat vruchten gaat geven.

Wilfredo gebiedt ons echter dat we in de bar altijd moeten vertellen dat we 2 maal zo veel hebben geplukt. Dat schijnt iedereen te doen...

We worden met de dag enthousiaster en ervarener. Het wordt steeds makkelijker de ladder goed te plaatsen en we krijgen meer handigheid in het plukken zelf. Maar elke olijf blijft er één! Zelfs als er maar 1 olijf in een boom hangt wordt er gekscherend om gevochten.

Drie dagen plukken: eerst cappucino in de bar van Franca, dan naar boven lopen in het zonnetje, plukken en ondertussen genieten van de prachtige vergezichten, de picknick met vuurtje, de siesta...

Als de zon achter de bergen zakt en een intens rode gloed achterlaat is het tijd om naar huis te gaan. We lopen door de olijfgaarden van de buurman naar beneden en kijken verlekkerd naar zijn olijven: veel groter en veel zwarter! Later hoorden we gelukkig als troost dat zwarte olijven alleen geen goede smaak geven en dat de grootte van de olijven niets zegt over de kwaliteit.

De dagen eindigen met een amaro in de bar van Franca, waar we ijverig liegen tegen de stamgasten. Die blijven echter meewarig glimlachen om het in hun ogen geringe aantal kilo's. "Maar ach, het is niet erg, jullie zijn buitenlanders. Dat jullie aan het plukken zijn is al heel bijzonder."

En 's avonds is het heerlijk voldaan staren in het haardvuur.

Het persen

We rijden met onze zelfgeplukte olijven naar een kleine persfabriek. We zien hoe daar de olijven worden gewassen en daarna vermalen en geperst. De drab loopt er aan de achterkant uit en wordt opgevangen... Vergis je niet; deze drab wordt door de persfabriek gebruikt voor de olijfolie die in de winkels verkocht wordt!

"Onze" olie stroomt ondertussen de centrifuge in, waar water en olie van elkaar gescheiden worden. Uit de ene rubinetta loopt dan nog wat zwart drabwater, maar uit de andere kraan zien wij dan eindelijk het felbegeerde geelgroene goud stromen.

Warm water, sneeuw en olie

De laatste dag maken we een prachtige tocht door de bergen op zoek naar een lief stadje waar thermen te vinden zouden zijn. Na enig zoeken en klimmen, kunnen we onze spieren inderdaad verwarmen in de warme bronnen. We genieten van het borrelende water, tevreden over wat we die week hebben gedaan.

's Avonds komen Mario en zijn vrouw Alma ons nog wat rode wijn brengen.  We genieten van hun wijn, de open haard en de verhalen van Mario. Terwijl buiten de wereld witter en witter wordt doen wij ons te goed aan bruschetta met de nieuwe olijfolie. Verse olie smaakt echt veel en veel lekkerder! Zeker olie van zelfgeplukte olijven!

De volgende dag als de sneeuw door de warmte van de zon is verdwenen, genieten we nog even van de laatste warme zonnestralen voordat we weer terugrijden naar het regenachtige Holland. We zijn allemaal een prachtige ervaring en een liter zelfgeplukt, versgeperst geel goud in onze bagage rijker!

Direct contact?

Stuur Lucia een e-mail op info@luciatours.nl. Of bel Marika op +316 434 89 390 (ook in het weekend!) en informeer naar de mogelijkheden.



Wandelen in Toscane en Umbrië.
Lucia verzorgt bij aankomst gratis informatie en wandelroutes!

Meer informatie over reserveringen.

Genieten in Toscane met zingen en muziek?